Açık Rıza nedir?

Açık rıza nedir?ccd

Açık Rıza İlgili kişinin kendisiyle ilgili veri işlenmesine, özgürce, konuyla ilgili yeterli bilgi sahibi olarak, tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta ve sadece o işlemle sınırlı olarak verdiği onay beyanıdır

 

2010 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile Anayasanın özel hayatın gizliliğini düzenleyen 20. maddesine “Herkes,kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını istemehakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel verileri hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak Kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir” şeklinde bir fıkra eklenerek, kişisel verilerin korunması açıkça anayasal güvence altına alınmıştır.

 

açık rıza nedir

Rızanın 3 unsuru vardır.

  1. Belirli bir konuya ilişkin olma
  2. Bilgilendirmeye dayanma
  3. Özgür iradeyle açıklanmış olma

 

  1. Belirli bir konuya ilişkin olma

İşlenecek olan verinin bir konu üzerine alınması ve sadece o konu için işlem yapılmasıdır.

Buna göre genel bir irade açıklaması ile “kişisel verilerimin işlenmesini kabul ediyorum” şeklinde açık uçlu ve belirsiz
bir rıza tek başına Kanun bağlamında açık rıza olarak kabul edilemez.

2. Bilgilendirmeye dayanma

Veri işleme den önce açık ve anlaşılır şekilde kişi bilgilendirilmelidir.

Bilgilendirme yapılırken elde edilecek kişisel verilerin hangi amaçlarla kullanılacağı açıkça belirtilmeli, kişinin anlamayacağı terimler ya da yazılı bilgilendirme yapıldığında okumakta güçlük çekeceği oranda küçük puntolar kullanılmamalıdır.

3. Özgür iradeyle açıklanmış olma

Kişinin yaptığı davranışın bilincinde ve kendi iradesi ile vermiş olması gerekmektedir.

Açık rızanın özgür irade ile açıklanması gerektiğinden, ilgili kişinin açık rızasının alınması, bir ürün veya hizmetin sunulmasının ya da ürün veya hizmetten yararlandırılmasının ön şartı olarak ileri sürülmemelidir.

Örneğin, bir hizmetten yararlanılmasının üyelik şartına bağlandığı yerlerde, üye olmak isteyen ilgili kişinin parmak izinin alınması ve işlenmesinin üyelik sözleşmesinin kurulması için zorunluluk olarak öngörülmesi hukuka aykırı olacaktır.

Çünkü bu şekilde alınan açık rıza özgür irade ile açık rıza verilmesi ilkesine ve ölçülülük ilkesine aykırı olacaktır.

Açık rıza olup olmadığı ispatlanabilinir mi?

Rıza ispatlanabilir Şahıs rıza gösterdiği durumlarda itiraz ederse ispatlama şu şekilde yapılabilinir,

  • Call center ses kayıtlarına bakar.
  • Yazılı dokümanların çıktısı alınır
  • Web üzerinden alındıysa ıp numarası tutulur

Kanun öncesi kişisel verilerin durumu ne olacak?

  • İşlemi devam eden verilerin ise  rıza alınarak işlemlerine devam edilmesi ve 07.04.2018tarihine kadar kanunla uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir
  • Yasa olduğu tarihten öncesini de kapsamaktadır yani şirketinizin kuruluşundan itibaren olan işlemi bitmiş olan tüm verilerin anonimleştirilmesi veya imha edilmesi gerekmektedir
  • Kanunun yayımı tarihinden önce hukuka uygun olarak alınmış rızalar, bir yıl içinde aksine bir irade beyanında bulunulmaması halinde, Kanuna uygun kabul edilir